Hakkımızda

Yüksek Akım Laboratuvarının kurulması fikri, 1985 yılında Elektrik-Elektronik Bölümü tarafından, ülkemizdeki elektro-mekanik sanayinin yüksek akımda (Alçak Gerilim, AG) test ihtiyaçları göz önüne alınarak ortaya konulmuş ve İtalya’da bulunan CESI Laboratuvarları ile birlikte ilk planlamalar yapılmıştır.

Tasarım çalışmaları 1986 yılında tamamlanan Laboratuvarın, can damarını teşkil eden kısa devre transformatörü, kısa devre kapama anahtarı, ölçüm şöntleri, ölçme cihazları, orta gerilim direnç ve reaktörleri 90lı yıllarda İslam Kalkınma Bankasından temin edilen yaklaşık 1,2 milyon dolarlık kredi ile alınmıştır. Bütçe kısıtları, enerji temini güçlüğü ve artan maliyetler nedeniyle laboratuvarın diğer eksikleri uzun süre giderilememiş ve faaliyete geçilememiştir.

Toplam kurulum maliyeti yaklaşık 2 milyon doları bulan laboratuvar, Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü ile Vakfı’nın ve başta Elektrik Panosu Üreticileri Derneği olmak (EPAD) üzere konu ile ilgili üretici firmaların katkılarıyla 2010 yılının başında tamamlanmış ve deneme çalışmalarına başlamıştır. Faaliyete geçmesi bu kadar uzun süre gecikmesine rağmen laboratuvarın ülkemizde 100kA-1sn süresince test yapabilen yegâne bağımsız laboratuvar olduğunu belirtmek isteriz.

2010 yılı Mayıs ayı içinde; AG termik manyetik şalter, dağıtım panosu, güç trafosu, busbar, orta gerilim atrıcısı, AG sigortası gibi malzemelerin, kısa devre dayanım testleri CESI'den gelen uzmanları eşliğinde deneme amacıyla yapılmıştır. Bundan sonra ki zamanda, üretici firmaların, ürünlerinin ilgli standartlara göre çeşitli kısa devre testleri ve tüm çalışmlar, laboratuvar ekibi tarafından yürütülmeye başlamıştır.

Yüksek akım test laboratuvarları enerjisini şehir şebekesinden bağımsız bir hat üzerinden, doğrudan Etiler ana indirici merkezinden almaktadır. Bu sayade bireysel kullanıcıların hatlarından nispeten bir ayrım sağlanarak; hem deneylerde kararlılık elde edilmiş hem de olası bir arıza veya aşırı akım sebebli açmalarda sadece laboratuvarın enerjisi kesilerek diğer kullanıcıların bu durumdan olumsuz etkilenmelerinin önüne geçilmiştir.

Testi yapılan ürüne kısa devre akımı hidrolik çalışan, özel kontak yapısına sahip, üç fazlı bir kısa devre kapama anahtarı (making swich) üzerinden verilir. Kısa devre kapama anahtarı, paralel kontak yapısına sahip çok hızlı çalışabilen özel dizayn bir ekipmandır. Anahtarlama elemanlarının açma-kapamaları, devrede kalma süreleri ve senkronizasyonu, senkronizasyon cihazı ve kendi yazılımı vasıtasıyla ayarlanır. Kısa devre akımı ise trafonun alçak gerilim tarafında bağlı olan şönt dirençler üzerinden ölçülür. Ölçümler ve ölçüm kayıtları örnekleme hızı çok yüksek özel bir dalga form analizörü ile kayıt altına alınır.

Laboratuvarlarda, kısa devre akımı TANIMI marka 140MVA max. güce ulaşabilen özel dizayhn bir trafodan sağlanır. Kısa devre akımı; 12-100kA arası, trafonun primer tarafına seri bağlı orta gerilim dirençleri ve reaktörleri ile, 12kA'in altındaki değerler için ise trafonun sekonder tarafına bağlanan yüksek güçlü dirençler ve reaktörler ile istenen seviyelere ayarlanır.